Winterbanden, ja of nee?

Winterbanden, ja of nee?

Winterbanden, ja of nee?

Wat maakt een winterband tot een winterband?

Winterbanden of geen winterbanden, dat is de vraag. Automobilisten staan in deze tijd van het jaar voor een lastige afweging. Misschien helpt het om je eens af te vragen: Wat maakt een winterband eigenlijk tot een winterband? Het antwoord ligt in chemie. Polymeerchemie in dit geval.

Aan de buitenkant zie je de chemie er niet direct aan af. Daar herken je een winterband (links op de foto) vooral aan het profiel. Het is dieper en minder 'strak' dan bij een zomerband (rechts). Kleine ribbels zorgen ervoor dat je meer grip hebt als je over sneeuw rijdt. Maar ja, sneeuw. In de Alpen, daar ligt sneeuw. En in Lapland. In Nederland daarentegen: zelden.

Toch kan ook hier een winterband zinvol zijn. Want wat hebben we hier wél in de winter: lage temperaturen. Het rubber is dan harder en minder flexibel dan bij hoge temperaturen. Het effect is dat in de winter de 'grip' op de weg vermindert. Dat merk je in scherpe bochten, en vooral als je moet remmen. Tests laten het keer op keer zien: bij echt winterse temperaturen is de remweg van een zomerband langer dan van een winterband.

Spaghetti

Daarmee zijn we bij de chemie aanbeland. Dat rubber soms hard en soms zacht is komt omdat het een polymeer is. Net als plastic trouwens. Ook daar zie je dat de materiaaleigenschappen veranderen met de temperatuur. Een soepele strandbal, waar je 's zomers fijn mee voetbalt, wordt in ijzige vrieskou hard en bros. Je trapt er zo een scheur in.

Polymeermaterialen bestaat uit enorm lange moleculen. Net als bij spaghetti op je bord zitten die lange moleculen kris kras door elkaar. Soms kunnen ze langs elkaar glijden en is het materiaal soepel, soms zitten ze aan elkaar vast en is het materiaal hard. Ook dat zie je op je bord spaghetti. Doe er nog even geen saus op en kijk wat er gebeurt: de slierten plakken aan elkaar en het wordt één grote, taaie massa. Doe er dan wat saus, olie of boter bij en je merkt dat de slierten niet meer plakken. Dan heb je weer een veel soepeler massa.

Snel en veilig

Fabrikanten van rubber doen een beetje hetzelfde. Ze gaan uit van rubberpolymeren, die ze met elkaar laten verstrengelen. Daar doen ze speciale stoffen bij om het materiaalgedrag te optimaliseren: roet, silicaat en een reeks chemicaliën. Maar omdat het rubber van autobanden aan hoge eisen moet voldoen, is het moeilijk om onder álle omstandigheden álle gewenste eigenschappen te realiseren. 

Zo ligt het geheim van de winterband in een speciale rubbermix die bij lage temperaturen toch voldoende soepel is. Dat voordeel komt wel met een nadeel: bij zomerse temperaturen is het rubber van de winterband zó zacht dat er meer slijtage is dan bij een zomerband.

Overstappen

Rest de vraag: wanneer wordt het winter, bandentechnisch gezien? De vuistregel is dat het tijd wordt van banden te wisselen bij een buitentemperatuur van +7 graden Celsius. Natuurlijk laat een zomerband het bij +5 graden Celsius niet meteen helemaal afweten. En zolang er geen sneeuw ligt heb je dat speciale profiel niet persé nodig. Maar wie graag goed voorbereid een strenge winter tegemoet treedt, die weet wat hem te doen staat.

Beeld:
Grote foto bovenaan: Pixabay
Banden: Ceulenenko
Spaghetti: Carnegie Mellon 
Auto in sneeuw: WikimediaCommons
 
 
Terug naar overzicht