Waarom haren pluizen

Waarom haren pluizen

Waarom haren pluizen

De chemie van ongehoorzaam haar

Wie mooi steil en strak haar wil hebben kan het best verhuizen, schrijft de populair wetenschappelijke website Kennislink in antwoord op een lezersvraag. Weg uit de Nederlandse nattigheid. Vocht is namelijk de grote boosdoener achter onwillig pluizend haar. Hoe dat komt? Een kwestie van chemie.

Keratine

De sleutel tot begrip ligt in de moleculaire opbouw van het haar. En dan vooral van keratine, een eiwit. Het geeft structuur aan haar en aan andere biologische materialen. Je vind het in nagels, maar ook in de buitenste laag van de huid. Vooral in eelt, bijvoorbeeld op handen en voeten, is veel keratine te vinden.

Keratine komt voor in lange moleculaire ketens die met name in je haar bijzonder gevoelig blijken voor vocht. De chemische verklaring daarvoor ligt in de zogenaamde 'waterstofbruggen'. Dat zijn relatief zwakke bindingen, zowel tussen de keratinevezels onderling als tussen keratinevezels en watermoleculen.

Het chemische effect van water is daardoor dat het de onderlinge koppeling van de keratineketens beïnvloedt. Wat je daar aan de buitenkant van merkt is dat het haar zich als het ware opvouwt: het pluist, zeggen we dan. Bij mensen met krullen is het effect trouwens iets anders: daar ontstaan meestal meer en kleinere krullen.

Kapper

Met het effect van vocht kun je thuis voor kapper spelen. Wie vochtig haar invlecht en een tijd later weer losmaakt, zal zien dat er golven zijn ontstaan. Dat komt door de waterstofbruggen die de ingevlochte vorm vasthouden. Het effect is tijdelijk: de zwakke waterstofbruggen en daarmee de golven zullen uiteindelijk verdwijnen.

Overigens gaat de kapper in feite op dezelfde manier te werk bij het aanbrengen van 'permanente' krulling. Alleen maakt hij of zij geen gebruik van waterstofbruggen maar van zwavelbruggen. Dat is een sterke, natuurlijke binding tussen de keratineketens. Om die te breken en opnieuw te vormen zijn veel sterkere middelen nodig dan een beetje water. Maar dat is een ander verhaal.

Grote foto boven: Orangejon, Flickr
Foto pluizig haar: Chrissy Hunt, Flickr

Terug naar overzicht