Vezelversterkt ijs

Vezelversterkt ijs

Vezelversterkt ijs

Pykrete is goed voor ijskoepels. En elfstedentochten.

Studenten van de Technische Universiteit Eindhoven bouwden deze maand in het Finse plaatsje Juuka de grootste ijskoepel ter wereld. De enorme halve bol heeft een doorsnede van 30 meter en is 10 meter hoog.

De koepel bestaat uit ijs, maar niet alleen dat. Het eigenlijke bouwmateriaal is pykrete, een soort vezelversterkt ijs. Het heeft wel wat verwantschap met de composietplastics die bijvoorbeeld in polyester zeilboten en tennisrackets te vinden zijn. Daar zorgen glas- of koolstofvezels voor de sterkte. Bij pykrete gaat het om cellulosevezels uit zaagsel of andere soorten houtpulp. Mengen met water, laten bevriezen en je hebt een prima bouwmateriaal.

Het materiaal is vernoemd naar de Britse uitvinder Geoffrey Pyke die tijdens de Tweede Wereldoorlog voorstelde er een enorm onzinkbaar vliegdekschip van te maken. Pykrete drijft op water en heeft verder de bijzondere eigenschap dat het zeer langzaam smelt - het neemt lastig warmte op. Maar bovenal is het veel sterker en taaier dan ijs. Het heeft beton-achtige eigenschappen.

Schaatsen

Pykrete kent onvermoede toepassingen. Zo kwam de Eindhovense polymeertechnoloog Ton Peijs, tevens hoogleraar Materiaalkunde op de Queen Mary Universiteit in London, een paar jaar geleden met het gewaagde idee om pykrete in te zetten bij de Elfstedentocht. Zodat die in minder ijszekere tijden toch geschaatst kan worden.

De Friese ijsmeesters hoeven de zwakke plekken alleen maar te verstevigen met krantensnippers of WC-papier, redeneert Peijs. Hij denkt dat drie centimeter pykrete al voldoende is. Dat heeft volgens hem dezelfde sterkte als 15 centimeter 'normaal' ijs.

De nuchtere Friezen hebben al laten weten geen behoefte aan dergelijke kunstgrepen. De magische woorden 'It giet oan!' klinken daar pas na geduldig wachten op langzaam gevormd natuurijs.

Maar niet in de winter van 2014.

Foto: Technische Universiteit Eindhoven / Bart van Overbeeke

Terug naar overzicht