Met chemie de mug te lijf

Met chemie de mug te lijf

Met chemie de mug te lijf

De strijd tegen de mug gaat via de neus

Nog een beetje kunnen slapen deze week? Rondzoemende beestjes in de slaapkamer zijn een vervelende zomerergernis. Rustig inslapen is er niet meer bij en een welgemikte prik ondermijnt het genot van een diepe vakantieslaap.

Geurreceptoren

In de strijd met de mug is de neus van het insect het belangrijkste doelwit. De bekende sprays, lotions en sticks zorgen er allemaal voor dat het beestje niet meer in staat is zijn slachtoffer te vinden. De actieve stoffen blokkeren de geurreceptoren van de mug, waarmee het beestje zijn slachtoffers lokaliseert. Een welgemikt snufje insectenspray (of een laagje op je huid) en de mug heeft niet meer door dat je er bent.

Het meest effectieve middel is DEET. Het houdt de muggen het langst van je lijf. Volgens sommige onderzoeken lijkt DEET deels ook neurotoxisch te werken, wat wil zeggen dat het inwerkt op het zenuwstelsel van de mug. Dat zou ook bij de mens in geringe mate het geval kunnen zijn, maar zolang het middel volgens de voorschriften gebruikt wordt is er van een gezondheidsrisico geen sprake. Meestal is het advies een product met 30 tot 40% DEET te gebruiken en dat om de vier à vijf uur op te brengen. Sterkere DEET werkt wel langer, maar niet beter.

Citronella is een ander bekend ingrediënt. Deze ook voor de mens sterk geurende olie gewonnen uit Cymbopogon citroengras kom je vooral tegen in allerlei kaarsen en luchtverfrissers. Citronella is in de EU niet meer toegelaten als insectenweerder omdat de effectiviteit onvoldoende is aangetoond. Een vergelijkbare natuurlijk stof is citriodiol, dat is een aromatische olie uit de citroeneucalyptus Corymbia citriodora. Daarvan is de werking wel vastgesteld, al is het niet zo effectief als DEET.

Deze infographic van Compound Interest geeft een overzicht van de belangrijkste actieve stoffen in mugwerende middelen.

Voor de Nederlandse mug hoeven we trouwens niet echt bang te zijn. Een bultje en jeuk, dat is het wel. In het buitenland moet je wel echt opletten: in Afrika kun je bijvoorbeeld malaria oplopen door een beet van Anophelus gambiae en in de Aziatische en Caribische tropen kan Aedes aegypti knokkelkoorts (dengue) en gele koorts veroorzaken.

De Nederlandse steekmuggen behoren doorgaans tot de familie der Culicidae, maar voor wat betreft slaapproblemen zijn natuurlijk alle zoemende beestjes verdacht. Dan gaat het in Nederland al gauw om enkele tientallen muggenfamilies en andere insectensoorten.

Afbeeldingen:
DEET molecuul: PubChem
Grote foto bovenaan: Flickr,
John Tan
 
 
Terug naar overzicht