Hoe bouw je een levende cel?

Hoe bouw je een levende cel?

Hoe bouw je een levende cel?

"Voordat er biologie was, was er alleen maar chemie"

Als je het leven wil begrijpen, moet je het eerst kunnen nabouwen. Dat is het uitgangspunt van de Nijmeegse chemicus Wilhelm Huck. Hij is dit jaar één van de vier winnaars van de Spinozapremie, de hoogste Nederlandse wetenschappelijke onderscheiding. Het levert hem 2,5 miljoen euro op voor zijn onderzoek waarmee hij wereldwijd tot de top behoort.

In zijn lab bij de Radboud Universiteit gaat Huck op zoek naar de moleculaire essentie van het leven. Begrijpen 'hoe het leven werkt' is volgens hem één van de grootste uitdagingen van de natuurwetenschappen, en de chemie speelt daarin een centrale rol. De levende cel is immers niets meer dan een zakje met moleculen die steeds met elkaar reageren, aldus Huck. Maar wel een heel vol en ingewikkeld zakje. Met duizenden moleculen en reacties, dicht op elkaar gepakt in een dik soort 'soep'.

Synthetische cel

Huck vraagt zich af wat er echt belangrijk is in dat complexe biochemische samenspel. Welke moleculen en processen zijn écht nodig om een cel te laten leven? Om op die vraag een antwoord te kunnen geven wil hij met zijn team een levende synthetische cel maken. "We voegen steeds een reactie toe. Zo kunnen we zien wat de cruciale stappen zijn om levend te worden."

Het zou wereldnieuws zijn als de Nijmeegse chemici er in slagen hun kunstmatige cel 'aan de praat' te krijgen. Maar zover is het nog niet. Huck: "Eerlijk gezegd weten we nog niet eens of er een uniek recept is, of dat er meerdere wegen naar leven leiden. We staan aan het begin en realiseren ons nog maar net hoe complex de vraag eigenlijk is."

In deze video van Harvard University ervaar je de moleculaire chaos van een menselijke cel. De animatie zoomt in op verschillende soorten eiwitten, de biologische supermoleculen die zo'n veertig procent van de cel-inhoud uitmaken.

Onder de noemer 'Witteman Ontdekt: Sleutelen aan de mens' sprak Paul Witteman in  2015 met Wilhelm Huck over zijn onderzoek (met name vanaf 11:10). Wat betekent het als je met synthetische cellen 'kunstmatig leven' kunt maken?

Bronnen:
Persbericht Radboud Universiteit
Nieuwsartikel Kennislink
Podcast Kennis van Nu
 
Afbeeldingen:
Portretfoto Wilhelm Huck: Radboud Universiteit
Dwarsdoorsnede cel: Wikimedia Commons


 

 

Terug naar overzicht