Etheen in de OK

Etheen in de OK

Etheen in de OK

Klein gasmolecuul is indicator van weefselbeschadiging

De Radboud Universiteit Nijmegen is een bijzondere toepassing van etheen op het spoor. Het relatief kleine molecuul, ook wel ethyleen genoemd, is vooral bekend omdat er plastic van wordt gemaakt. Dit polyetheen (of polyethyleen) is één van de meest gebruikte kunststoffen. Je vindt het in allerlei varianten en kwaliteiten, van boterhamzakjes tot supersterke vezels.

Naast dit synthetische etheen, gemaakt uit aardolie, bestaat er ook natuurlijk etheen. Vruchten produceren het molecuul om elkaars rijpingsproces te stimuleren. Bovendien is het een soort signaalstof die vrijkomt bij beschadigingen. Bijt in een appel en er komt etheen vrij.

Menselijk etheen

Opmerkelijk genoeg blijkt ook menselijk weefsel bij beschadigingen etheen te produceren. In minuscule hoeveelheden weliswaar, maar de Nijmeegse universiteit beschikt over een bijzonder laboratorium waar onderzoekers het kunnen meten. De supergevoelige detectoren van de Trace Gas Facility in dit lab zijn in staat zelfs één gasmolecuul tussen een biljard andere te detecteren. Uit de hele wereld komen wetenschappers naar de Radboud Universiteit om gebruik te maken van de bijzondere apparatuur.

In NPO wetenschapsprogramma De Kennis Van Nu bezoekt Andre Kuipers het Nijmeegse laboratorium. Hij is proefpersoon bij onderzoeker Simona Cristescu. Ze meet de etheenproductie van zijn huid bij bestraling met UV-licht - een situatie die ongeveer vergelijkbaar is met een zonnige dag aan het strand.

Ademtest

Cristescu heeft het opmerkelijke idee om de menselijke etheenproductie te gebruiken als een indicator van weefselbeschadigingen. Dat zou bijvoorbeeld chirurgen kunnen helpen, zowel tijdens de operatie als bij het voorschrijven van medicatie na de operatie. In de verre toekomst ziet Cristescu zelfs kansen voor etheenmeting bij de huisarts, via een eenvoudige ademtest. Dat zou sommige bloedtesten misschien kunnen vervangen.

Er is nog wel werk aan de winkel voordat de huisarts een handzaam apparaatje heeft dat hetzelfde kan als het bijzondere Nijmeegse laboratorium. Maar daar wordt inmiddels aan gewerkt, onder andere door het spinoff bedrijf Sensor Sense 

Terug naar overzicht