Een hekel aan chemicaliën

Een hekel aan chemicaliën

Een hekel aan chemicaliën

Hoe komt dat toch?

Veel chemici delen de missie van Chemie Is Overal om het belang van chemie in de moderne maatschappij duidelijk te maken. En toch lijken 'de mensen' nog altijd een behoorlijke hekel te hebben aan 'chemicaliën'. Maar waarom? 

Misschien juist vanwege chemici die hun best doen chemie 'naar de maatschappij' te brengen - maar op een verkeerde manier. Dat stelt de Britse chemicus Mark Lorch in een boeiend en uit het hart geschreven opiniestuk op de website van de BBC.

Plezier en vermaak

Lorch, onderzoeker bij de Universiteit van Hull, populariseert chemie op zijn weblog Try this at home. Hij is ook regelmatig te vinden in scholen, winkelcentra en wetenschapsfestivals. Daar laat hij waterstofballonnen ontploffen als ware het mini-Hindenburgs, speelt hij met dampende vloeibare stikstof en laat hij ethanol-aangedreven raketjes langs het publiek flitsen. Zijn boodschap: "Chemistry is fun". Plezier en vermaak, dat willen de mensen toch?

In zijn bijdrage voor de BBC betoogt Lorch dat al die vlammen en knallen ook wel eens averechts kunnen werken. "Wat herinneren de mensen zich eigenlijk?", vraagt hij zich af. "Wel de knallen - maar geen jota chemie. Explosieve, vlammende chemiedemonstraties laten op geen enkele manier zien wat chemie kan bereiken, maar belichten vooral wat het kan vernietigen."

Een mogelijk sluimerende belangstelling voor chemie wordt zo vakkundig omver geknald en vervangen door angst, denkt Lorch. De oeh's en aah's komen meestal vooral van de voorste rij, die niet vies is van wat spektakel. "Maar in plaats van te luisteren naar de jongens die om meer explosies vragen, zou ik aandacht moeten besteden aan het meisje achteraan, met haar handen over haar oren."

Gemakkelijk en veilig

Terwijl het, betoogt Lorch, heel gemakkelijk is om op een veilige manier fascinerende chemie te laten zien. Maak een pH indicator van rode kool, reinig zilveren lepels met bakpoeder in aluminiumfolie en ontleedt water met twee potloden en een batterij.

En, zo schrijft hij, vertel de fascinerende verhalen uit de geschiedenis van de chemie. Hoe Niels Bohr gouden Nobel-medailles voor de Nazi's verborg door ze op te lossen in een mengsel van zoutzuur en salpterzuur. En hoe hij na de oorlog het goud met eenvoudige chemie weer wist terug te winnen, zodat het Nobelprijscomité er nieuwe medailles van kon maken.

"Dat zijn de verhalen die tot de verbeelding spreken en de belangstelling voor chemie kunnen aanwakkeren", aldus Lorch. "Dat zijn de verhalen die de chemiefobie de das omdoen".

Afbeelding: Dreamstime | Seriousguy

Terug naar overzicht