De chemie van blauwe energie

De chemie van blauwe energie

De chemie van blauwe energie

Op de Afsluitdijk stelde koning Willem-Alexander deze week een innovatieve elektriciteitscentrale in gebruik. Een kolfje naar zijn hand, want het sloot naadloos aan bij zijn passie voor water. Voor de schone en duurzame 'blauwe' stroom uit de centrale is inderdaad alleen maar water nodig. Zoet water uit het IJsselmeer en zout water uit de Waddenzee. Gewoon een kwestie van mengen en de chemie zijn werk laten doen.

Het werkingsprincipe is tamelijk eenvoudig, vertelt professor Kitty Nijmeijer van de Universiteit Twente (onderzoeksgroep membraantechnologie). Zout water bevat veel ionen, dat zijn geladen deeltjes. Die lading is op een slimme manier te benutten met behulp van membranen die selectief ionen doorlaten.

De 'truc' is om het zoute en het zoete water aan weerszijden van zo'n membraan bij elkaar te brengen. "Als een membraan alleen de positieve of alleen de negatieve geladen deeltjes doorlaat, dan ontstaat er een spanningsverschil dat je kunt omzetten naar elektriciteit", zegt Nijmeijer. "Het principe is al langer bekend, maar de efficiëntie was altijd veel te laag om grootschalige toepassing interessant te maken.”

Proefcentrale

Het bedrijf REDstack BV wil daar nu op de Afsluitdijk verandering in brengen. Op basis van onderzoek van de groep van Nijmeijer en van wateronderzoeksinstituut Wetsus bouwde het bedrijf de ‘Blue Energy’ proefcentrale. Ook Fujifilm is er nauw bij betrokken.

Bekijk onderstaande NOS-video over de centrale en de opening door koning Willem-Alexander:

De installatie bij Breezanddijk bevat voorlopig 400 vierkante meter aan membranen en het is de bedoeling dat de komende jaren uit te breiden naar 100.000 vierkante meter. Voor een commercieel rendabele installatie is uiteindelijk nog tien keer zoveel nodig: een miljoen vierkante meter. “Dat lijkt veel, maar is praktisch gezien zeker haalbaar", stelt Nijmeijer.

Ze vertelt dat Twentse onderzoekers de centrale op de Afsluitdijk als onderzoekfaciliteit gaan gebruiken om op grotere schaal de efficiëntie verder te verbeteren. “Op het moment kunnen onze membranen in het lab een vermogen van ongeveer 1,3 Watt per vierkante meter membraan leveren. Om blauwe energie economisch rendabel te maken moeten we toe naar 2 tot 3 Watt per vierkante meter."

De hoop is dat het met Blue Energy uiteindelijk gaat lukken om voor 8 cent per kilowattuur energie op te wekken - zonder subsidie. Dat is duurder dan uit aardolie, maar goedkoper dan zonne- en windenergie. Bovendien is de blauwe energie continu op te wekken, onafhankelijk van de weersomstandigheden. De totale hoeveelheid op de Afsluitdijk geproduceerde blauwe elektriciteit zou dan voldoende moeten zijn voor de energiebehoefte van 500.000 huishoudens.

Beeld: Universiteit Twente

Terug naar overzicht